ฉันตอบโดยลากเอาทฤษฎีความเปลี่ยนแปลงมาอธิบายว่า...
ในการเขียนโครงการ เราเลือกพื้นที่และกลุ่มเป้าหมายในการทำงานโดยอาศัยการวิเคราะห์ปัญหา จากนั้นกำหนดเป้าหมายและกิจกรรมต่างๆ ให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ ด้วยตัวของเรา
ซึ่งแน่นอนว่า วัตถุประสงค์ของโครงการ (Objectives) ควรเท่ากับ การเปลี่ยนแปลงของกลุ่มเป้าหมาย (Outcomes/Changes)
ตัวอย่างเช่น
วัตถุประสงค์ของโครงการ คือ ลดอ้วนลงพุงในผู้หญิงอายุ 50 ปีขึ้นไป
กิจกรรม คือ
1) การอบรมความรู้เรื่อง อาหารที่เหมาะกับผู้หญิงวัยทอง
2) การผลิตสื่อเผยแพร่เรื่อง โรคภัยที่มากับการอ้วนลงพุง
จะเห็นได้ว่า เมื่อเราทำกิจกรรมเสร็จ แต่งานของเรายังไม่สำเร็จ เพราะวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ยังไม่บรรลุ
กิจกรรมที่เราเป็นผู้นำกระบวนการเป็นเพียงการทำงานในระดับ Level of Control หมายถึง เราควบคุมได้ ว่าทำอะไรแล้วได้ผลลัพธ์อะไร
แต่ถ้าต้องการให้เกิดผลตามวัตถุประสงค์ เราจำเป็นต้องกระตุ้น หนุนเสริมกลุ่มเป้าหมายอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกิด การใช้ประโยชน์ของผลลัพธ์ (Use of outputs)
แล้วอะไรล่ะ คือ การใช้ประโยชน์จากผลลัพธ์??
จากตัวอย่าง มันก็คือ การที่ป้าๆ แม่ๆ ที่มารับการอบรมนำความรู้เรื่องอาหารหรือโรคภัยที่มาพร้อมกับการลงพุงไปปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินและการใช้ชีวิตของตัวเอง ซึ่งจะทำให้สาวๆ เหล่านั้นลดพุงและมีสุขภาพแข็งแรงได้ในที่่สุด
ทั้งนี้ ระดับที่เหนือไปกว่า Level of Control นั้น เราเรียกกันว่า Level of Influence หรือ การสร้างอิทธิพลต่อกลุ่มเป้าหมาย
พูดง่ายๆ ก็คือ นักพัฒนากำหนดไม่ได้ว่าจะเกิดผลลัพธ์อะไรที่แน่นอนจากการทำกิจกรรม แต่การกำหนดวัตถุประสงค์ที่มุ่งสร้างความเปลี่ยนแปลง (Changes oriented objectives) จะทำให้การทำงานอย่งเป็นกระบวนการ มีพลัง มุ่งเน้นให้กลุ่มเป้าหมายสร้างเปลี่ยนแปลงด้วยตนเอง ไม่ใช่เพียงการทำกิจกรรมให้เสร็จตามแผน แต่เป็นการทำให้วัตถุประสงค์สำเร็จ
และนั่นคือ สิ่งที่เราเรียกว่า ความยั่งยืนของโครงการพัฒนา
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น