เริ่มกันเลย...
ขั้นแรก ผู้จัดกระบวนการ หรือ ชาวบ้านวาดตารางโดยแถบบนสุดของตารางแสดง จำนวนเดือนทั้ง 12 เดือนในหนึ่งปี เทคนิค... ควรใช้การเรียกเดือนตามแต่ละท้องถิ่น เช่น ชุมชนกะเหรี่ยง เรียกว่า เต่อเล (มกราคม), ที่แพะ (กุมภาพันธ์), ทีคุ (มีนาคม) เป็นต้น
ต่อมา ช่องแนวตั้งด้านซ้ายสุดแสดง ข้อมูลสำคัญที่ต้องการ คือ การใช้เวลาของเกษตรกร/กิจกรรมทางการเกษตร ซึ่งผู้จัดกระบวนการสามารถใช้คำถามง่ายๆ เพื่อระดมข้อมูลจากชาวบ้าน เช่น ไถนาเดือนไหน, เอาน้ำเข้านาเมื่อไหร่, หว่านกล้า-ปักดำช่วงไหน... เทคนิค... ใช้การวาดภาพ หรือสัญลักษณ์ หรือวัสดุอะไรก็ได้แทนข้อมูล (ดูภาพ) ไม่เน้นสวย แต่เน้นความเข้าใจและกระตุ้นให้ชาวบ้านคิดเอง ลงมือวาด-ลงมือวางเอง ถ้ามีเพื่อนลงพื้นที่ไปด้วยควรมีการจดบันทึกข้อมูลในสมุดบันทึกไปพร้อมกับการจัดกระบวนการ
และสามารถประยุกต์กับการเก็บข้อมูลเรื่องอื่นๆ ได้โดยกำหนดให้แถวต่อไปของตารางเป็นประเด็นอื่นที่สนใจ เช่น ฤดูกาล ประเพณี/งานบุญต่างๆ ของชุมชน อาหารที่สามารถเก็บหาได้จากธรรมชาติในแต่ละเดือน
จบด้วย เมื่อเสร็จกระบวนการ ผู้จัดกระบวนการควรตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลกับชาวบ้านที่ร่วมกิจกรรมอีกครั้งหนึ่ง
ข้อมูลจาก ปฏิทินฤดูกาล ทำให้นักพัฒนาสามารถวางแผนการทำงานในชุมชนได้อย่างเหมาะสม เช่น การวางแผนลงพื้นที่ หรือจัดกิจกรรมในพื้นที่ เพื่อไม่ให้สอดคล้องกับการใช้เวลาของชุมชน
เครื่องมือนี้ยังช่วย Warm Up การมีส่วนร่วมของชุมชน ให้เริ่มทบทวนตนเองและสิ่งรอบตัว ซึ่งเป็นหัวใจของกระบวนการพัฒนาที่ยั่งยืนอีกด้วย
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น